Sonradan Türk Vatandaşlığının Kazanılması

Türk Vatandaşlığı 2 yolla kazanılır;

  1. Doğumla Yoluyla Türk Vatandaşlığının Kazanılması
  • Soy Bağı Yoluyla
  • Doğum Yeri Esasına Göre
  1. Sonradan Türk Vatandaşlığının Kazanılması
  • Yetkili Makam Kararı
  • Evlat Edinilme
  • Seçme Hakkının Kullanılması

Türk Vatandaşlığının Yetkili Makam Kararı İle Kazanılması

  • Türk vatandaşlığının genel yolla kazanılması
  • Türk vatandaşlığının istisnai olarak kazanılması
  • Türk vatandaşlığının yeniden kazanılması
  • Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılması

Türk Vatandaşlığının Genel Yolla Kazanılması

Devletin şartları yerine getiren yabancının, başvuru yoluyla vatandaşlık talebini kabul etmesi ile kazanılan vatandaşlıktır. Gerekli şartları taşımayan yabancı yetkili makam kararıyla başvurusu dâhilinde Türk vatandaşlığını kazanabilir. Şartları taşıyor olmak vatandaşlığın kazanılmasında kişiye mutlak bir hak sağlamaz. Türk vatandaşlığı kazanmak için yurt içinde yapılacak başvurular yerleşim yerinin bulunduğu valiliğe, yurt dışında yapılacak başvurular dış temsilciliklere yapılır. Bu başvuru bizzat yapılabileceği gibi bu hakkın kullanılmasına ilişkin özel vekâletnameyle de yapılabilir.

  • Kendi millî kanununa, vatansız ise 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre reşit ve ayırt etme gücüne sahip olmaları,
  • Başvuru tarihinden itibaren aralıksız Türkiye’de beş yıl ikamet etmeleri,
  • Türkiye’de yerleşmeye karar verdiğini aşağıda yazılı ikna ve ispat edici sebeplerden biri ile göstermeleri,
  • Türkiye’de taşınmaz mal edinmek,
  • Türkiye’de yatırım yapmak,
  • Türkiye’de iş kurmak,
  • Türkiye’de ticaret ve iş merkezi nakletmek,
  • Çalışma iznine bağlı olarak bir iş yerinde çalışmak,
  • Türk Vatandaşı ile evlenmek,
  • Ailecek müracaat etmek,
  • Daha önce Türk Vatandaşı olan anne, baba, kardeş ya da çocuk sahibi olmak
  • Eğitimini Türkiye’de tamamlamış olmak

Not: Turistik ya da geçici iş seyahatleri ve tedavi gibi geçici amaçlarla Türkiye’de ikamet eden kişilerin vatandaşlık başvuruları kabul edilmez.

  • Genel sağlık bakımından tehlike teşkil eden bir hastalıklarının bulunmaması,
  • İyi bir ahlaka ve sorumluluk bilincine sahibi olmaları,
  • Kişinin kaçakçılık, dolandırıcılık, hırsızlık gibi toplumsal düzeni bozucu suçlardan ceza almış olması
  • Türk örf ve adetleri ile aile yaşamına aykırı şekilde uyuşturucu kullanma ve fuhuş yapma gibi davranışlarının bulunması
  • Herhangi bir suçtan dolayı yargılanması, mahkûm olması ya da tutuklu bulunması vatandaşlık başvurusunun reddedilmesine neden olur.
  • Yeterli düzeyde Türkçe konuşabilmeleri,
  • Türkiye’de kendisini, ailesini ve bakmakla yükümlü olduğu kimseleri geçindirmeye yetecek bir gelire ve mesleğe sahip olmaları,
  • Eğer gerekirse, bakanlığın isteği doğrultusunda başvuru yapan kişilerin kendi vatandaşlıklarından çıkmaları,
  • Millî güvenliğe ve kamu düzenine engel teşkil edecek bir durumun bulunmaması gerekmektedir.

Türk Vatandaşlığının İstisnai Olarak Kazanılması

Bazı yabancılara, vatandaşlığa alınmada aranan genel şartlara sahip olmasalar dahi Türk vatandaşlığına istisnai yollarla alınma imkânı tanınmıştır;

  • Türkiye’de sanayi tesisi kurmuş, ekonomik, teknolojik, bilimsel, sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif alanlarda üstün hizmet vermiş veya vereceği öngörülmüş olup ilgili Bakanlıklarca gerekçeli teklifte bulunulan kişiler.
  • Uluslararası ilişkiler kapsamında ülkemizin menfaatine olacağı varsayılan ve Bakanlar Kurulunca tespit edilmiş herhangi bir sebepten Türk vatandaşlığı kazanmaları zaruri görülenler
  • İskân Kanunu kapsamında göçmen olarak kabul edilenler.
  • Yerleşmek amacıyla tek başına veya toplu halde Türkiye’ye gelen Türk soyundan ve Türk kültürüne bağlı olan kişiler İskân Kanunu’na göre göçmen olarak kabul edilir. Bu kişilerin Türk soylu ve Türk kültürüne bağlı olup olmadıklarına Bakanlar Kurulu karar verir. Balkan göçmenleri de bu kategoriye dâhildir.
  • İstisnai vatandaşlık başvurusu yapan kişilerin millî güvenliğe ve kamu düzenine engel teşkil edecek bir durumun bulunmaması gerekmektedir.
  • İstisnai vatandaşlık, İçişleri Bakanlığının teklifi sonucunda, diğer şartlara göre değerlendirilmeksizin Bakanlar Kurulu kararıyla verilir.

Türk Vatandaşlığının Yeniden Kazanılması

Herhangi bir nedenle Türk vatandaşlığını kaybetmiş kişilerin yeniden Türk vatandaşlığını kazanmaları ikamet şartına göre iki yolla gerçekleşir;

Türk Vatandaşlığının İkamet Şartı Aranmaksızın Yeniden Kazanılması

  • Çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler,
  • Kendi iradeleri dışında, anneleri veya babalarından kaynaklı olarak Türk vatandaşlığını kaybedenler ve 18 yaşını doldurmaları itibariyle üç yıl içerisinde seçme hakkını kullanmayanlar,
  • Türk vatandaşlığından usulüne uygun olarak çıkmış olup yurtdışında yaşayan ve bulundukları ülkenin vatandaşlığına geçmiş olan kişilerin yeniden Türk vatandaşlığını kazanmaları bu yolla gerçekleşir.

Türk Vatandaşlığının İkamet Şartına Bağlı Olarak Yeniden Kazanılması

  • Türkiye’de ikamet eden ve seçme hakkını kullanarak Türk vatandaşlığını kaybeden ve daha önceden Türk vatandaşı olup Türk vatandaşlığı kaybettirilen kişiler, Türkiye’de üç yıl ikamet etmek şartıyla Türk vatandaşlığını kazanabilirler. Bu kişilerin Türk vatandaşlığı kazanmaları konusunda Bakanlar Kurulu yetkilidir. Seçme veya kaybettirme ile Türk vatandaşlığını kaybeden kişilerin yeniden Türk vatandaşı olabilmeleri için millî güvenliğe ve kamu düzenine engel teşkil edecek bir durumun bulunmaması gerekmektedir.

Türk Vatandaşlığının Evlenme Yoluyla Kazanılması

  • Bu yol doğrudan Türk vatandaşlığı kazanmak için yeterli değildir. Evlilik yoluyla vatandaşlık talep edebilmek için, kişinin en az üç yıldan beri (başvuru tarihine değin) bir Türk vatandaşı ile devam eden bir evliliği olması gerekir. Bu şartlar sağlandığında kişi Türk vatandaşlığını kazanmaz, sadece Türk vatandaşlığına başvurma hakkı elde eder. Evlenme yoluyla Türk vatandaşlığını kazanmanın ön şartları vardır ve bu şartları yerine getiren yabancı kişi doğrudan vatandaşlığı kazanmaz, sadece yetkili makamlara müracaat edebilecektir. Bu ön şartlar gerçekleştikten sonra aranan şartlar;
    • Aile birliği içinde yaşama,
    • Evlilik birliği ile bağdaşmayacak bir faaliyette bulunmama,
    • Millî güvenliğe ve kamu düzenine engel teşkil edecek bir durumu bulunmama

    Bu asli şartların tespiti yetkili makamlarca yapılır. Evlilik birliği ile bağdaşmayacak faaliyetler konusunda fuhuş yapıp yapmama ve fuhuşa aracılık edip etmediğinin tespiti yapılmaktadır. Türk vatandaşlığını evlenme yoluyla kazanan yabancılar, evliliklerine dair evlenmenin butlanı kararı verilirse, bu evlilikleri konusunda iyi niyetli olduklarına kanaat getirilmesi halinde Türk vatandaşlığını muhafaza edebilirler. Eşin evlilik yoluyla vatandaşlık alabilmesi için evliliğin hukuken geçerli olması gerekir. Evlenmenin ehliyet ve şartları her bir tarafın kendi millî hukukuna göre karar verilecektir. Türk kamu düzenine, Türk Medeni Kanununa, şekil şartlarına ve ehliyete uygun olarak yapılan evlilikler hukuken geçerli olacaklardır.